Recensies 2000-2001

Leden Alphen Opus 2 trekken de weemoed
uit hun harmonica

KLASSIEKE MUZIEK - RECENSIE
ALBERT BRÜGGEN

Koffieconcert door accordeon-orkest Alphen Opus 2 o.l.v. Sergé Latychev.
Werken van Petrov, Barber, Solotarjew, Grieg, Haag, Comitas, Schulz, Wammes en Trytten.
Gehoord: zondag 25 februari 2001, Concertgebouw Haarlem.

Het is even wennen, dat geluid van elf accordeons. Een machtig harmonium, lijkt het wel. Die weemoed, dat aanzwellen en weer wegsterven van de klank: de leden van Alphen Opus 2 trekken en drukken het heel gelijkmatig uit hun harmonica. Zes jaar geleden kwamen ze in Alphen aan den Rijn bijeen om zich als project-ensemble voor te bereiden op een concertreis naar Moskou. In de Russische accordeon-virtuoos Sergé Latychev - al jaren woonachtig in Heiloo - vonden zij hun meester. Hun optreden in Moskou was zo'n succes dat ze besloten bijeen te blijven onder hun huidige, merkwaardige naam: Alphen Opus 1 bestond namelijk al. Na Moskou lieten ze zich horen in Finland en de Verenigde Staten. Elk jaar geven ze talrijke concerten in Nederland en België.
Het accordeon-orkest speelt lichtsymfonische muziek en haalt zodoende de accordeon uit de sfeer van boerenbruiloften en Koninginnedagen. Zoals te verwachten is, staan op het programma van dit koffieconcert nogal wat bewerkingen van klassieke nummers, zoals van een ouverture van Andre Petrov, het Adagio for strings van Samuel Barber, de Trauermarsch van Grieg, en het Rondo capriccioso van Solotarjew. Een slagwerker werkt mee aan het verhogen van een dreigende stemming of het bekrachtigen van een explosie. Een enkele keer krijgt hij voor de grote trom en de bekkens hulp van een accordeonist. De leden van Alphen 0pus 2 zijn technisch zo ver gevorderd dat je kunt spreken van een professioneel niveau. De virtuositeit waarmee ze van Solotarjew (een leerling Sjostakowitsj) of zo'n Rock Symphony van Lars Peter Schulz voor het voetlicht krijgen, is verbazend. 'Knap' en 'keurig' is het commentaar vanuit de zaal. Latychev heeft er duidelijk de wind onder want het samenspel is zeer gedisciplineerd en men luistert goed naar elkaar.
De Serenade van Alexander Comitas alias Ed de Boer beleeft zijn première. Geïnspireerd door Armeense muziek maakt deze avondlijke muzikale hulde met zijn zware bassen een zwaarmoedige indruk.Ook het laatste nummer Dinner on the river Amor van Lorre Lynn Trytten en Ad Wammes krijgt zijn eerste uitvoering. Er worden tafeltjes gedekt en de spelers krijgen hun noten op een menukaart uitgereikt. De kok/slagwerker geeft het ritme aan met de kaasrasp of met de schuimklopper in een pannetje. Het nagerecht, gecomponeerd door Wammes, smaakt als een romig puddinkje. Het enthousiaste publiek hoeft niet lang te wachten op een vrolijke uitsmijter.

Alphen Opus 2 À la carte

Het is een concert dat bij elke accordeonliefhebber in de agenda hoort te staan. Alphen Opus 2, onder leiding van Sergé Latychev, speelde op zondag 25 februari 2001 haar inmiddels traditionele koffieconcert in het Haarlemse Concertgebouw. Ook ditmaal weer een genot voor het oor, en ditmaal ook voor het oog, gezien de speciaal voor Opus geschreven compositie 'Dinner on the River Amor'.

Een zeer gevarieerd programma, afwisselend klassiek en modern, dan weer 'oud', dan weer 'nieuw'. Het orkest opende het programma met een spectaculaire 'Ouvertüre' uit de film Feuerbändigung, een film over de ontwikkeling van de Russische ruimtevaart. Vervolgens een werk van geheel andere aard. Samuel Barber's 'Adagio for Strings'. Dit werk, bekend van classic FM en van Oliver Stone's Platoon, liet duidelijk de klasse van dit orkest horen. Om met een zeer beperkt notenmateriaal zo'n ingrijpende vertolking te spelen getuigt van grote klasse. Hulde hierbij ook voor dirigent en arrangeur Sergé Latychev. Het volgende werk was van de hand van Wladislaw Solotarjow, in arrangement van Helmut Quackernack. Vol vuur werd zijn: 'Rondo Capriccioso' gespeeld.

Dat ook 'oude' muziek vandaag de dag nog zeer de moeite waard is bleek uit de 'Spitzweg Serenade' van Friedrich Haag. Haag, componist uit de eerste decennia van de vorige eeuw is één van de grondleggers van de accordeonliteratuur zoals we deze vandaag de dag kennen. Een kort werk, maar zeer de moeite waard. Jammer dat dit soort stukken in den lande niet vaker ten gehore gebracht worden.

Alphen Opus 2 staat erom bekend met grote regelmaat nieuwe composities ten gehore te brengen. Ook ditmaal stonden er twee op het programma. Alexander Comitas schreef een tweedelig werk voor Opus. Hiervan werd het 1e deel, de Serenade, uitgevoerd. Dit is een werk met een modern klankidioom. Het was voor de gemiddelde luisteraar dan ook even wennen. Eigenlijk zou je dit werk vaker moeten horen. Van Lars Peter Schultz vervolgens het eerste deel uit de Rock Symphony 'Great Joy'. Een werk dat qua ritmiek veel weg heeft van 'Divertimento Ritmico' van Wolfgang Russ. Dit werk stond in de voorgaande jaren op het programma van Opus 2.

Dit werk maakt indruk. Niet zozeer in melodisch opzicht, maar in de ritmiek en het gebruik van het accordeon op verschillende manieren. Hulde aan het orkest voor de wijze waarop zij zich dit werk eigen gemaakt heeft.

Van André Petrov, wederom in arrangement van Latychev, vervolgens een 'Russisch souvenir'. Een grappig werk, wat eigenlijk behalve de titel, weinig tot helemaal niets met Rusland te maken heeft. Volgens presentator Wim Visser komt dit voort uit de koude oorlog, toen het in Rusland verboden was Westerse muziek te componeren. Door deze titel kon de componist dit toch doen. Dit werk is uitermate geschikt als toegift, en ik hoop het dan nog vaak van Opus te mogen horen.

Het laatste werk van de ochtend was ook meteen het hoogtepunt, of nee, laat ik zeggen het hoogste hoogtepunt; ik wil aan de rest van het programma geen afbreuk doen. Op het programma stond een compositie van Ad Wammes en Lorre Lynn Trytten. Beiden hadden in het verleden al stukken geschreven voor Opus 2. Zo was dit van Ad Wammes het werk 'Boardwalk' en van Lorre Lynn Trytten 'A Witch's Capers' (Heksencapriolen). Speciaal voor Opus 2 schreven zij ditmaal gezamenlijk het werk 'Dinner on the River Amor'. Het toneel werd omgetoverd tot restaurant, waar de muzikanten hun entree maakten, aan tafeltjes plaatsnamen en zich vervolgens het voorgerecht, gecomponeerd door Wammes, het hoofdgerecht van Trytten en tot slot het dessert, wederom van de hand van Wammes zich goed lieten smaken. De spelers, en zeker ook het aanwezige publiek genoten hier zichtbaar van. Prachtige muziek, schitterend uitgevoerd, en leuk geacteerd door spelers, dirigent, en zeker niet in de laatste plaats de slagwerker van Opus, die uit allerhande keukengerei de meest geweldige ritmes ten gehore bracht.

Voor de mensen die dit concert gemist hebben is er een herkansing op 22 april in de Koogerkerk in Zuid-Scharwoude, op 10 juni in de Theaterkerk in Haringhuizen, 16 juni in de Johanneskapel in Den Haag en tot slot op 24 juni in de Kapel van de Dominicanen te Huissen (Gld.) Een must voor iedereen die het accordeon een warm hart toedraagt. En anders natuurlijk volgend jaar in februari wederom - de verwachting is gewekt - een geweldig concert in het concertgebouw Haarlem.

Johan Laffra