Recensies 2004-2005

Het tweede werk is de Serenade en Dans van Alexander Comitas (Ed de Boer). Deze compositie is geschreven in opdracht van de NOVAM. Tijdsduur 17 minuten. Niveau: Ere/superieure divisie. Documentatienummer 2123.

De compositie is gedacht voor accordeonorkest met de bezetting partij 1 t/m 6 en basaccordeon. Partij 6 is verdeeld over twee balken (2 accordeons of eventueel 1 accordeon met baritonbassen). Voor een goede klankbalans verdient het aanbeveling om partij 6 en bas door twee spelers uit te voeren. Omvang klavier van partij 1: t/m c''''. Een minimale bezetting van 10 personen is noodzakelijk. Persoonlijke aanbeveling tenminste een dubbele bezetting van iedere partij; ook vanwege de vele 'divisees' in de diverse partijen.
Het is een uitstekende moderne compositie van hoog gehalte met het niveau ere/superieure divisie. Helaas zijn er in ons land slechts weinig orkesten die deze compositie met succes kunnen uitvoeren. De Serenade en Dans is op CD door Alphen Opus 2 voortreffelijk uitgevoerd. Dus voor de liefhebbers van goede accordeonmuziek is mijn advies: aanschaffen.

Noot webmaster:
Serenade en Dans is op 8 februari 2004 door Alphen Opus 2 opgenomen in de Streekmuziekschool in Alphen aan den Rijn. Deze opname is bij de Fonotheek van de NOVAM verkrijgbaar. Indien gewenst kunt u uw bestelling sturen naar de heer N. de Neef, Bosranklaan 10, 5643 BH Eindhoven. U kunt hem ook bellen. Zijn telefoonnummer is: 040 - 2118584.

Gala-concert
In een 'volle' zaal opende het orkest van de organiserende Rotterdamse Mondharmonica Club de avond met een viertal nummers, waarna Wim Dijkgraaf, met gitarist Roger Moraes, de jazzliefhebbers tevreden stelde. Thomasz Bielecki, 's middags ook al actief geweest liet nog eens horen waartoe hij in staat is op de bluesharp en diatonische instrument. Deze jonge Pool weet hoe hij het publiek aan zich kan binden; prima entertainment! De vrolijke Frans (man) Jean-Louis Emmenecker weet immer het publiek voor zich te winnen en in vervoering te brengen. Met zijn tomeloze inzet en de soepele schakeling van serieuze muziek naar een vrolijk countrywijsje bewijst hij een groot artiest te zijn.

Alphen-Opus 2
Een apart hoofdstuk vormde het Accordeon-ensemble Alphen Opus 2. Een weergaloos optreden van dit ensemble bracht extra kleur aan dit festival. Hier werd het instrument 'accordeon', nog immer de grootste groep uitmakend binnen de NOVAM, op sublieme wijze gedemonstreerd. Onder de deskundige leiding van de sympathieke Russische dirigent Sergé Latychev werd geopend met 'Feuerbändigung'. Deze compositie van Andrei Petrov is een eerbetoon aan Juri Gagarin. Met de beelden, geprojecteerd via een beamer, leefde men mee met de reis die de eerste Russische astronaut maakte in de ruimte. Het door de dirigent gemaakte arrangement werd prachtig uitgevoerd door het ensemble. Samen met 'The Multicats' werd daarna het, speciaal voor mondharmonica en accordeon gecomponeerde 'Variations & Balkanaise' van Gerie Daanen, uitgevoerd. Hiermee werd aangetoond dat een combinatie van mondharmonica en accordeon heel goed mogelijk is. De delen zijn: 'Charleston' (luchtigheid in de jaren '20) - 'Lamentoso' (de crisisjaren '30) - 'Marcia Funèbre' (de 2e wereldoorlog) - 'Valse Festivo' (de bevrijdingstijd) - 'Blues' (begin van de popmuziek in de jaren '50) en ' Balkanaise' (de jaren '60 - polarisatie Oost-West, muzikaal nog steeds een actuele inspiratiebron. Dit deel kenmerkt zich door 'Balkan-melodiek' in een melange van jazz-harmonieën, zo meldt de componist in zijn toelichting op dit prachtige werk, dat door de uitvoering bij het publiek bijzondere waardering oogstte. Tot slot speelde het accordeonensemble in een arrangement van hun dirigent Sergé Lalychev de snelle volksdans 'Tarantella' uit het ballet 'Anyuta' van Valery Gavrilin. De aanwezigen, voornamelijk toch 'mondharmonicapubliek' hebben van dit alles bijzonder genoten. In een woord 'fantastisch'!!

Mondharmonica
Na het overweldigende optreden van het accordeonensemble was er ook nog meer mondharmonica! De mondharmonicagroep 'H.O.L.' onder leiding van Jean-Louis Emmenecker ('Harmonica Orchester Lorraine') was speciaal overgekomen uit Frankrijk (Montois la Montagne) om dit festival luister bij te zetten evenals trouwens het trio en kwartet uit Hildesheim (Duitsland) o.l.v. Fritz Schwenkler die op enthousiaste wijze het publiek bezig hield. Ilmar Tönisson, uit Pärnu (Estland) liet met zijn uitvoering van 'Andante Grazioso' van Mozart en 'Gavotte' van Fr. Gossec horen een uitmuntende, geschoolde solist te zijn. 'The Multicats' (Piet Moerer en Luciën en Joop Winterberg) besloten de avond, inmiddels was het door het uitlopen van het programma al nacht geworden, op een wijze die het bij mondharmonicapubliek nog altijd goed doet. Dat het allemaal succesvol en interessant is geweest blijkt uit het feit dat de toeschouwers tot de laatste noot was weggestorven zijn blijven zitten.

Er zijn van die dagen dat je zou willen dat je op twee plaatsen tegelijk kon zijn. Zondag 5 juni was zo'n dag. Terwijl in Amstelveen ruim tachtig muzikanten zich onder bezielende leiding van Jac. Willems, Robert Baas en Tim Fletcher uitleefden op muziek van Astor Piazzolla vond in Zuid-Scharwoude een handvol bezoekers de weg naar de Koogerkerk voor een optreden van Accordeon Ensemble Alphen Opus 2 onder leiding van Sergé Latychev. Het leek een interessante middag te worden. Naast twee 'bekende' composities stonden er één Nederlandse première en twee wereldpremières op het programma.

Bijna traditiegetrouw opende Alphen Opus 2 haar programma met de Ouverture uit de film "Feuerbändigung" van Andrei Petrov, in arrangement van Sergé Latychev. Dit werk heeft, in de vijf jaar dat het orkest dit werk op haar programma heeft, nog niets van haar kracht en charme ingeboet. Ronduit prachtig, met kippenvel in de middenpassage. Het tweede werk op het programma was (de Nederlandse première van) Kynaston van John Franceschina. Gebaseerd op het werk van de 17e-eeuwse Britse acteur Edward Kynaston (1640-1706) is het orkestwerk Kynaston een serie variaties op het thema 'Music for Awhile' van Henry Purcell. John Franceschina is in de wereld van de accordeonliteratuur geen onbekende. In Nederland is met name Vathek bekend. Op het eerste gehoor heeft Kynaston iets weg van de Variationen für Akkordeonorchester van Rudolf Würthner. Virtuoos en overweldigend, zo valt het stuk het best te beschrijven. Nauwelijks speelbaar, maar zeer de moeite waard.

Het contact tussen Opus 2 en componist Gijs van Dijk ontstond na één van de Parsifal-concerten in het voorjaar van 2004. Nu, ruim een jaar na deze kennismaking, stond de wereldpremière van het werk 'Fantasia for Accordion Orchestra' - dat hij speciaal voor Opus 2 schreef - op het programma.

Gijs van Dijk studeerde compositieleer aan het Utrechts Conservatorium en ontving bij zijn afstuderen in 1991 de Prijs voor Compositie. Na zijn afstuderen heeft hij veel muziek geschreven voor blazers. In 2003 schreef hij een kooropera voor het Koor Nieuwe Muziek onder leiding van René Nieuwint. De Fantasia for Accordion Orchestra is een modern werk, waarbij elke muzikant een 'eigen' partij speelt. Dit maakt het werk bijzonder. Qua klank is het voor de toehoorder wel even wennen. Ik hoop deze compositie in de toekomst nogmaals te kunnen horen, mijn beeldvorming behoeft nog enig werk.

Zichtbaar ontroerd nam de componist na afloop het applaus in ontvangst.

Tijdens dit concert stonden twee composities van Gerie Daanen op het programma. De samenwerking tussen Daanen en Alphen Opus 2 blijkt telkens weer een gouden greep. Allereerst werd een nieuw werk gespeeld. Kortom, weer een wereldpremière: Tango Fugitativo & Milonga Feliz. Deze compositie lijkt qua klank en ritmiek op een eerdere compositie, de Très Composiciónes Pora Orquestra de Acordéon. Een heerlijk stuk om naar te luisteren, en zoals bleek uit de reacties van de spelers ook heerlijk om uit te voeren.
Hopelijk wordt dit stuk spoedig uitgegeven zodat ook verenigingen in het land dit stuk in hun repertoire op kunnen nemen. Dit stuk verdient het. Vervolgens stond 'Variations & Balkanaise' op het programma. Dit werk werd niet al te lang geleden geschreven in het kader van het 75-jarig bestaan van de NOVAM. Oorspronkelijk werd het stuk geschreven voor Alphen Opus 2 en The Multicats. Dat het werk ook prima door alleen accordeonorkest kan worden uitgevoerd bleek tijdens dit concert.
Het eerste deel uit de Variations, de 'Charleston', werd uitgevoerd door solist Niek van Uden. Variaties & Balkanaise is een luchtig werk, dat prima in het gehoor ligt en zich kenmerkt door herkenbare thema's. Alle delen lopen in elkaar over. De eerdergenoemde 'Charleston (luchtigheid in de jaren 20)' gaat over in een 'Lamentoso (crisistijd jaren 30)', 'Marcia Funèbre (2e Wereldoorlog)', 'Valse Festivo' (bevrijdingstijd)' en 'Blues' (begin van de popmuziek in de jaren 50)'. De Balkanaise schetst de polarisatie tussen oost en west van de jaren '60 door gebruik van balkanmelodiek in jazzharmonieën.

Als slotstuk van het concert speelde Opus 2 de Tarantella uit het ballet Anyuta van V. Gavrilin, in arrangement van de dirigent. Deze luchtige afsluiter vormde een heerlijke apotheose van een prachtig concert. De reacties van het publiek logen er niet om. Men had genoten. Als regelmatig bezoeker van de concerten van Alphen Opus 2 vraag ik me wel eens af wat deze concerten toch zo bijzonder maakt. De chemie van de groep, het charisma van de dirigent en de onderlinge samenwerking tussen beiden? Of toch de altijd uitdagende programmering, met nieuwe composities en muzikaliteit op hoog niveau? Of misschien toch de 'Alphense' hartelijkheid? Ik denk dat het gaat om een combinatie van dit alles wat elk concert van Opus 2 tot een bijzondere ervaring maakt. Een bijzondere ervaring waar ik hopelijk nog vele malen getuige van mag zijn. Mijn hart hebben ze gestolen. Hulde!