Recensies 2005-2006

Chaotisch, lukraak feestje

HAARLEM - ,,We beginnen later, omdat de gemeente niet wilde dat we vóór 13 uur het geluid zouden checken'', meldt presentator Len van Ormondt om precies drie minuten voor half drie zondagmiddag. Volgens de programmaflyer had De Stad als Podium - het 'cadeau van de Haarlemse podia' - reeds anderhalf uur eerder van start moeten gaan. Ontstemde gezichten bij de cultuurminnenden, afgewisseld met geschrokken handen richting de oren vanwege keer op keer falende geluidstechnici. Nee, de editie 2005 is er niet eentje om over naar huis te schrijven.

Het weer is schitterend en honderden Haarlemmers willen bij deze temperaturen wel lekker op de Grote Markt rondhangen, bij de fontein van De Zonnevechter of op het terras van Brinkmann. De bedoeling van De Stad als Podium is een staalkaart te geven van wat het publiek zoal kan verwachten in het culturele seizoen 2005/2006. De Toneelschuur, Stadsschouwburg, Philharmonie Haarlem en het Patronaat geven acte de presence. Nou ja, voornamelijk toch het Patronaat en een klein beetje Philharmonie. De Stadsschouwburg moet verbouwd gaan worden en de rol van de Toneelschuur is geheel onduidelijk in dit geheel. Ook het wat armetierige informatietentje is een schim van wat de Amsterdamse Uitmarkt zijn bezoekers aan informatie biedt.

De officiële start van het culturele seizoen in Haarlem is het best te omschrijven als een organisatorische puinhoop. Om twee uur zitten de musici van Holland Symfonia nog te soundchecken. Als het uit 13 accordeonisten en 3 slagwerkers bestaande Alphen Opus 2 wordt aangekondigd door de niet erg overtuigende presentator Len van Ormondt begint het ensemble niet te spelen, maar stapt dirigent Sergé Latychev terzijde om de partituur nog even door te nemen. De geluidstechnici starten dan maar een muziekje. Niet geleidelijk, maar in één keer snoeihard. Bezoekers die zich geërgerd omdraaien worden door de verantwoordelijken uitgelachen.

Bij het optreden van Lucretia van der Vloot en Maarten van Roozendaal met Holland Symfonia staan de technici opnieuw te slapen. Als Van der Vloot de eerste regels van Een meisje van zestien begint te zingen staat haar microfoon nog dicht. Precies hetzelfde is net daarvoor Van Roozendaal overkomen. Maar - het moet gezegd - de vertolking van de Lennaert Nijgh-liedjes komt verder in deze setting uitstekend tot haar recht.

Van der Vloot weet menigeen in deze hitte kippenvel te bezorgen met haar versie van Liefde van later, het beroemde Brel-lied. En Maarten van Roozendaal maakt indruk als hij zingt: 'een doodgewone dag, ik zag de mensen als mussen zitten op een warm terras'. Het komt uit Vrede, met een tekst van Nijgh op muziek van Marcel de Groot. Die laatste zit op het terras te glunderen. ,,Ik ben onder de indruk, ze doen dit goed.'' Ook over het samen gezongen Pastorale is De Groot enthousiast: ,,Volgens mij is er niemand in Nederland die dit met dezelfde Shaffy-bravoure kan zingen als Maarten.''

Ondertussen staan twee politieagenten druk te gebaren bij een groepje op de markt zittende jongeren. ,,We zullen dit voor deze éne keer door de vingers zien, maar zitten is hier niet toegestaan'', melden de heren van het gezag. Het blijkt het duo Rozestraten & Rozestraten, dat het publiek overvalt met straattheater. Het is goed voor een glimlach, meer niet.

Langzaam komen de houten Haarlemmers nu in beweging. Eerst bij Parne Gadje, het gezelschap rond bandoneonspeler Marc Constandse. ,,De namiddag is een prima tijdstip voor een groep als deze'', weet Eric Korstjens, eigenaar van cd-winkel Tipitina. ,,Het is gewaagd, maar je ziet het: het publiek luistert aandachtig. En dan kan men straks bij Cheb Balowski helemaal loos gaan.''

De politieagenten Rozenstraten & Rozestraten zijn inmiddels twee obers geworden die het publiek 'lastigvallen' op de terrassen, en om kwart over vijf resoluut 'Laatste ronde! We gaan sluiten!' roepen tegen de Haarlemmers - die nu ronduit gieren van de lach. Lara uit Beverwijk, Irma uit IJmuiden en Carlos uit Haarlem zijn speciaal voor de Catalaanse groep Cheb Balowski gekomen, die een mix brengt van opzwepende flamenco en Arabische melodielijnen: ,,Fantastisch dat deze groep hier optreedt.''

Toch lijkt deze wat erg naar de 'wereldmuziek' neigende programmering van De Stad Als Podium een tikje lukraak. In Haarlem schijnt komend seizoen bijvoorbeeld een keur aan cabaretiers op te treden. Waar zijn zij nu? Het neerzetten van een snoeiharde rockband als Millonaire is geen gelukkig keuze, terwijl publiekslieveling The Sheer juist weer te gemakzuchtig is - want hoe vaak hebben we die al niet in de omgeving gehoord, het afgelopen jaar? En dan wordt ook het optreden van de Gentse Puertoricaan Gabriel Rios nog wegens tijdsoverschrijding geschrapt.

Als er dan toch een stadsfeest gevierd dient te worden, waarom doen we dat dan niet in één keer goed, namelijk tijdens het Haarlemmerhoutfestival? Dat festival dreigt door de gemeentelijke bezuinigingsplannen het kind van de rekening te worden. De Hout Als Podium, volgend jaar?

Paul Lips

Accordeon weggehaald uit kermishoek

Concert: Jubileumconcert
van accordeonensemble
Alphen Opus 2.
Gehoord: zondagmiddag in
het Evertshuis, Bodegraven.
Nog te horen op 12 februari
2006 in Kasteel Ammers-
oyen te Ammerzoden.

MARC COUWENBERGH

Dat de accordeon een volwaardig instrument is, bewijst het accordeonensemble Alphen Opus 2 onder leiding van dirigent Sergé Latychev in zijn jubileumconcert ter gelegenheid van het tienjarig bestaan.
De opening van het concert met Varations & Balkanaise van de componist Gerie Daanen uit 2002, maakt meteen duidelijk hoe beeldend en gevarieerd de muziek van de accordeon kan zijn. Af en toe vergeet je dat er alleen accordeons spelen, want het klinkt heerlijk jazzy, compleet met uithalen van blazers. Deze compositie, speciaal geschreven voor accordeon, brengt de verschillende tijdvakken uit de twintigste eeuw met bijbehorende muziek bij elkaar. Het begint met de charleston uit de jaren twintig en eindigt met de blues als voorloper van de popmuziek.
Alphen Opus 2 zet graag eigentijdse stukken op het repertoire om zodoende het instrument weg te halen uit de hoek van kermis en volksliedjes, waarmee het veelal wordt geassocieerd. Zo spelen de dertien accordeonisten (m/v) en de twee slagwerkers in dit jubileumconcert voor het eerst de compositie Avondlied van Alexander Comitas, een tamelijk zwaar stuk met veel indringende partijen. De verfijning ontbreekt echter.
Die is wel te horen in Fantasia dat Gijs van Dijk speciaal voor Alphen Opus 2 heeft geschreven. Het is een compositie met een spannende opening met donkere bassen en een belangrijke rol voor de slagwerkers van het ensemble.
In het succes van Alphen Opus 2 heeft dirigent Sergé Latychev een belangrijk aandeel. Hij is afkomstig uit Rusland waar de bajan, de accordeon met knoppen, een belangrijke plek inneemt in de muziektraditie. En zijn kunde en liefde voor dit instrument is terug te vinden in het ensemble Alphen Opus 2.